و ليس رؤية الهلال ان يقوم عدّة فيقول واحد : قد رأيته و يقول الآخرون لم نره اذا رآه واحد رآه مأة و اذا رآه مأة رآه الف و لا يجزى فى رؤية الهلال اذا لم يكن فى السّماء علّة اقلّ من شهادة خمسين ، و اذا كانت فى السماء علّة قبلت شهادة رجلين يدخلان و يخرجان من مصر . قوله : مع الصّحو : صاف بودن آسمان از ابر مىباشد . قوله : و توقّف الشّياع عليهم : يعنى على خمسين نفرا . قوله : اذا رآه رآه جماعة : ضمير منصوبى در [ رآه ] بهلال راجعست متن : ( و لا عبرة بالجدول ) و هو حساب مخصوص مأخوذ من تسيير القمر و مرجعه إلى عد شهر تاما و شهر ناقصا ، في جميع أيام السنة مبتدئا بالتام من الحرم ، لعدم ثبوته شرعا ، بل ثبوت ما ينافيه ، و مخالفته مع الشرع للحساب أيضا ، لاحتياج تقييده به غير السنة الكبيسية ، أما فيها فيكون ذو الحجة تاما . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : اوّل ماه بجدول ثابت نشده و به آن هيچ اعتبارى نيست . شارح ( ره ) مىفرماين : جدول : عبارتست از محاسبه خاصّى كه از حركت و سير ماه ناشى مىشود و مآل و مرجع آن به اين استكه ماه محرّم را ابتداء قرار داده و آن را سى روز حساب مىكنند سپس ماه بعدى را ناقص و بعد از آن ماه سوّم را تمام و به همين نحو تا دوازده ماه تمام شود قهرا ماه ذيحجّة الحرام ناقص و بيست و نه روز مىباشد . امّا وجه عدم اعتبار آن اين است كه حجّت بودن آن شرعا نه تنها ثابت نشده بلكه در روايات مضمونى وارد شده كه با اعتبار آن منافات دارد